BỆNH HO RA MÁU BÁO HIỆU NHỮNG MỐI NGUY HIỂM GÌ?

13/10/2021

Ho ra máu là một cấp cứu nội khoa. Máu từ đường hô hấp dưới được ho, khạc, trào, ộc ra ngoài qua đường miệng mũi. Ho ra máu là một dấu hiệu liên quan tới nhiều bệnh: phổi, phế quản (nhiễm khuẩn, ung thư), bệnh lí tim mạch, chấn thương lồng ngực, các bệnh tự miễn, các thuốc hoặc độc tố và dị vật đường hô hấp dưới. Ho ra máu cũng có thể là biến chứng của các thủ thuật can thiệp ở phế quản - phổi.

 

I. CHẨN ĐOÁN CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA VẤN ĐỀ HO RA MÁU

1. Chẩn đoán xác định 

a. Lâm sàng

- Ho ra máu: lúc đầu màu đỏ tươi, có bọt lẫn đờm, sau đó chuyển dần sang sẫm màu.

- Khám:

+ Các triệu chứng liên quan đến bệnh lí phối, phế quản: sốt, khó thở, đau ngực, ran nổ,r ran ầm...

+ Thiếu máu nếu ho máu nặng: da xanh, niêm mạc nhợt, mạch nhanh, hạ huyết áp,...

+ Suy hô hấp cấp tùy thuộc mức độ ho máu và tình trạng bệnh lí phổi: nhịp thở nhanh, tím môi, đầu chi.

 

b. Cận lâm sàng

- Xquang tim phổi thẳng, nghiêng: có thể thấy hình ảnh giãn phế quản, hình kính mờ, đông đặc nhu mô phổi, hình hang, thâm nhiễm nhu mô, ...

- Chụp cắt lớp vi tính phổi: cho thấy rõ các tổn thương nêu trên. Ngoài ra còn phát hiện các tổn thương nhỏ, tổn thương gần trung thất không thấy được trên Xquang phổi thường quy.

- Chụp cắt lớp vi tính ngực đa đầu dò (MSCT) 64 dãy có thể xác định các bất thường mạch máu phổi như tắc động mạch phổi, dị dạng động mạch phổi, thông động tĩnh mạch phổi...

- Chụp động mạch phế quản: chỉ định trong trường hợp ho máu nặng để phát hiện giãn động mạch

phế quản và gây bít tắc.

- Soi phế quản ống mềm: cần thực hiện sớm để xác định vị trí chảy máu, đồng thời rửa phế quản, phế nang, hút dịch làm xét nghiệm tế bào, vi khuẩn (tìm lao, nấm, vi khuẩn thông thường).

- Xét nghiệm đờm: tim tế bào ung thư, AFB, soi và nuôi cấy tìm vi khuẩn thông thường.

- Phản ứng Mantoux: gợi ý chẩn đoán lao khi Mantoux > 12mm, hoặc có sần nước.

- Xét nghiệm máu: công thức máu, đông máu cơ bản, sinh hóa máu để đánh giá mức độ thiếu máu, bệnh lí máu, bệnh lí gan thận có thể gây ra họ máu

- Các xét nghiệm giúp chẩn đoán bệnh lí tự miễn: tổng phân tích nước tiểu, kháng thể kháng nhân, kháng thể kháng DNA..

 

2. Chẩn đoán mức độ ho máu

- Nhẹ: lượng máu < 50ml.

- Trung bình: 50 – 200ml.

- Nặng: > 200ml.

- Rất nặng: > 500ml/24 giờ.

- Ho máu tắc nghẽn: là ho máu nặng kèm theo suy hô hấp cấp tính.

 

3. Chẩn đoán phân biệt

- Chảy máu do bệnh lí tai, mũi, họng: khám, nội soi tai mũi họng thấy điểm chảy máu, u, polyp, bất thường mạch máu, chấn thương sọ não...

- Chảy máu do bệnh lí răng hàm mặt: viêm, áp xe quanh răng, ung thư lưỡi...

- Bệnh lí tiêu hóa: loét dạ dày, ung thư dạ dày thực quản, giãn vỡ tĩnh mạch cửa ở bệnh nhân xơ gan. Bệnh nhân thường nôn máu lẫn thức ăn, màu sẫm.

 

II. NGUYÊN NHÂN DO ĐÂU MÀ BỆNH NHÂN GẶP TRÌNH TRẠNG HO RA MÁU?

Bảng. Các nguyên nhân ho ra máu

Nguyên nhân ho ra máu

Các yếu tố gợi ý

Lâm sàng

Cận lâm sàng

Ung thư phế quản, phổi

Tiền sử hút thuốc, tuổi >

40, ho máu, gầy sút cân

Có thể có móng tay khum, ngón tay dùi trống, có tiếng rít khu trú phế quản

Xquang phổi, chụp cắt lớp vi tính phổi có đám mờ, hình tua gai, có thể có hạch trung thất. Soi phế quản quản có thể thấy u  trong lòng PQ. Sinh thiết tổn thương cho chẩn đoán xác định

Giãn phế quản

Họ  khạc đờm thường xuyên, kéo dài

Nghe phổi có ran nổ, ran ầm cố định, có thể có ran đít, ngáy, ngón tay dùi trống

Chụp cắt lớp vi tính ngực lớp mỏng 1mm độ phân giải cao thấy hình giãn phế quản (xem thêm bài giãn phế quản)

Lao phổi

Tiền sử  tiếp xúc với người bị lao, biểu hiện sốt, ho khạc đờm kéo dài, gầy sút cân cân, ra mồ hôi hôi đêm

Có thể thấy ran nổ, ầm...

Xquang phối, chụp cắt lớp vi tính phổi hình thâm nhiễm thường ở đỉnh phổi, có thể thấy hình hang. Xét nghiệm AFB đờm, dịch phế quản hoặc làm PCR-BK, cấy BK. Trường hợp khó sinh thiết tổn  thương phổi thấy tổn thương viêm lao

Nấm phổi

Thường ở người bị suy giảm miễn dịch, nhiễm HIV, sau điều trị với thuốc ức chế miễn dịch

Phổi có thể có ran ầm, nổ

Soi hoặc cấy dịch phế quản có nấm. Sinh thiết tổn thương phổi thấy nấm

Áp xe phổi

Ho khạc đờm, mủ, ho máu, tức ngực, khó thở

Hội chứng nhiễm trùng phổi có ran nổ, ran ầm, thổi hang

Xquang, chụp cắt lớp vi tính phổi thấy tổn thương có mức nước hơi. Soi phế quản có dịch mủ trong lòng PQ. Bạch cầu máu tăng cao

Viêm phổi

Sốt cấp tính, ho khạc đờm, đau ngực, khó thở

Ran nổ, ầm

Bạch cầu máu tăng cao. Xquang có đám mờ,hình phế quản hơi

Suy tim

Tiền sử có bệnh lí tim mạch, khó thở gắng sức

Phù chân, gan to, có thể có tiếng thổi ở van tim

Xquang ngực thấy bóng tim to, điện tim thấy các dấu hiệu của suy tim,  siêu âm tim cho chẩn đoán xác định

Tắc mạch phổi

Yếu tố nguy cơ: béo, bất động lâu, gãy xương, sau phẫu thuật vùng chậu... Triệu chứng: đau ngực, khó thở, ho máu

Có thể có ran nổ, ầm, cọ màng phổi, tiếng thổi ở tim. Đấu hiệu tắc mạch chi dưới (sưng, đau bắp chân...)

Điện tim có S sâu ở DI, Q sâu ở DIII, D – Dimer > 500ng/ml. Siêu âm tim có tăng gánh thất phải. Chụp MSCT phổi có thể phát hiện huyết khối động mạch phổi

Dị dạng mạch phổi

Tiền sử họ máu tái phát nhiều lần

Chụp MSCT phổi có thể phát hiện dị dạng mạch máu

Hội chứng xuất huyết, viêm mạch

Triệu chứng bán cấp, có thể thấy đái máu, nổi ban, đau khớp

Ran nổ lan tỏa 2 bên, loét niêm mạc, ban trên da

Máu lắng, CRP tăng, kháng thể kháng nhân và yếu tố dạng thấp có thể (+)

Dị vật đường hô hấp dưới

Tiền sử có hội chứng xâm nhập. Có thể ho khạc đờm từng đợt

Viêm phổi, phế quản sau tắc ran nổ, ran ầm, hội chứng đông đặc

Soi phế quản quản phút hiện và lấy dị vật

 

III. ĐIỀU TRỊ NHƯ THẾ NÀO KHI BỆNH NHÂN GẶP TÌNH TRẠNG HO RA MÁU?

1. Nguyên tắc điều trị

- Phải được làm các thăm dò chẩn đoán và điều trị sớm tại bệnh viện.

- Đồng thời điều trị cầm máu và điều trị nguyên nhân.

- Hồi sức đảm bảo thông khí phế nang, cung cấp đủ oxy, bồi phụ đủ máu, dịch.

2. Hồi sức

- Khai thông đường hô hấp, đảm bảo thông khí phế nang: hút máu, các chất tiết trong đường hô hấp. Đặt nội khí quản, mở khí quản, thở oxy, thở máy nếu có suy hô hấp nặng.

- Bồi phụ khối lượng tuần hoàn: đặt đường truyền cỡ lớn, truyền máu để bù đủ lượng máu mất, đảm

bảo khối lượng tuần hoàn, bời phụ điện giải...

3. Chăm sóc chung

- Thở oxy tùy theo mức độ khó thở, mức độ giảm SpO2.

- Nằm nghỉ tuyệt đối ở nơi yên tĩnh, tránh vận động mạnh. Bệnh nhân ho ra máu nặng khi ổn định cho nằm nghiêng về bên phổi tổn thương đề phòng nguy cơ sặc máu vào bên phổi lành.

- Ăn lỏng, uống nước mát lạnh.

- Dùng thuốc an thần nhẹ: diazepam liều thấp. Nếu dùng liều cao có nguy cơ sặc khi ho máu nhiều và che lấp các dấu hiệu suy hô hấp.

- Dùng kháng sinh phòng bội nhiễm.

4. Các thuốc làm giảm ho máu

- Thuốc phiện hoặc các chế phẩm: Morphin ống 10mg, tiêm bắp 1 ống khi ho máu nặng.

- Thuốc giảm ho: Terpin codein uống 4 viên/ngày chia 2 lần.

5. Điều chỉnh các rối loạn đông máu, cầm máu

- Truyền huyết tương tươi nếu có rối loạn đông máu, INR kéo dài, truyền tiểu cầu khi số lượng chất

lượng tiểu cầu giảm. Suy gan hoặc thiếu vitamin K dùng vitamin K 1 ống 10mg tiêm bắp hoặc tĩnh mạch

chậm 1-4 ống/ngày (25 – 50mg/ngày).

- Adrenochrum (adrenoxyl, adona, adrenosem): tăng cường sức đề kháng thành mạch. Liều dùng: viên 10mg uống 1-2 viên/ngày, ống 50mg truyền tĩnh mạch.

- Các thuốc chống tiêu sợi huyết (acid tranexamique]: trường hợp cấp cứu tiêm tĩnh mạch chậm 1-2 ống 0,5g mỗi 8 giờ. Khi bệnh nhân ổn định: viên 250mg x 4 viên, chia 2 lần/ngày.

- Desmopressin: là peptid tổng hợp giống hormon chống bài niệu, được chỉ định trong trường hợp bệnh Hemophili A mức độ trung bình, bệnh Wilbrand, suy thận mạn với thời gian chảy máu kéo dài.

6. Các can thiệp để chẩn đoán và điều trị ho ra máu

- Soi phế quản ống mềm: giúp kiểm soát đường thở bằng cách chèn ống soi tại nơi chảy máu hoặc đặt nội khí quản riêng bên lành, đốt điện động cao tần cầm máu, nhét gạc có tẩm thuốc cầm máu vào

phế quản chảy máu.

- Nếu chảy máu nhiều, thất bại với các điều trị nội khoa, cần chỉ định đặt nội khí quản, khai thông

đường thở, để có thời gian thực hiện tiếp các can thiệp sau:

- Đặt nội khí quản Carlen 2 nòng để cô lập bên phổi chảy máu và thông khí phổi lành khi chảy máu mà không xác định được điểm chảy máu.

- Đặt ống thông Fogarty qua ống soi phế quản để tạm thời gây bít tắc phế quản nơi chảy máu.

- Chỉ định chụp động mạch phế quản:

+ Ho máu nhiều > 200ml.

+ Thất bại với các biện pháp điều trị nội khoa.

- Chỉ định phẫu thuật cấp cứu:

+ Chảy máu nhiều ở một bên phổi khi không có điều kiện chụp động mạch phế quản gây bít tắc.

+ Ho máu nặng sau khi gây bít tắc động mạch phế quản.

+ Họ máu nặng ảnh hưởng tới huyết động, gây suy hô hấp.

- Chỉ định ngoại khoa tiến hành ở bệnh nhân có tổn thương khu trú, khi tình trạng toàn thân, chức năng hô hấp cho phép.

- Chống chỉ định phẫu thuật ở bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn không phẫu thuật được hoặc bệnh nhân có chức năng hô hấp trước khi ho máu quá kém không cho phép cắt phổi.

7. Điều trị nguyên nhân

Điều trị các căn nguyên gây ho máu như lao phổi, giãn phế quản, ung thư phế quản phổi, phù

phổi cấp...

IV. Thông Tin Liên Hệ 

Địa chỉ: Số 36a phố Xa La, phường Phúc La, Hà Đông, Hà Nội 

  • Hoặc mua online thông qua wedsite Thuockedon24h.vn Để nhận được tư vấn trực tiếp từ những dược sĩ nhiều năm kinh nghiệm người dùng có thể inbox trực tiếp, thông qua zalo, messenger, hoặc Gọi Hotline: 0973252026
  • Thuockedon24h.vn vận chuyển và giao hàng trên toàn quốc.Cam kết chất lượng tốt nhất đến tận tay người mua hàng !

Thuockedon24h.vn  Hoạt động Online 24 giờ . Trân trọng !

 

BÀI VIẾT KHÁC

BỆNH SUY GIÁP NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO ĐẾN CƠ THẺ NGƯỜI BỆNH

SUY GIÁP LÀ GÌ? Suy giáp là hội chứng đặc trưng bằng tình trạng suy giảm chức năng tuyến giáp, sản xuất hormone tuyến giáp không đầy đủ so với nhu cầu của cơ thể, gây nên tôn thường ở các mô, cơ quan, các rối loạn chuyển hóa trên lâm sàng và xét nghiệm. Bệnh thường gặp ở phụ nữ, chiếm tỉ lệ 2% trong khi ở nam giới chỉ có 0,1%. Suy giáp cận lâm sang gặp ở 7,5% phụ nữ và 3% ở nam giới, tăng dần theo tuổi. Suy giáp bẩm sinh gặp ở 1/5000 trẻ sơ sinh.

HO KÉO DÀI BÁO HIỆU TÌNH TRẠNG BỆNH LÝ GÌ?

Ho kéo dài là biểu hiện rất thường gặp, chiếm khoảng 40% các trường hợp khám ngoại trú tại các phòng khám hô hấp.

BỊ TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI CÓ GÂY TỬ VONG KHÔNG?

Tràn dịch màng phổi (TDP) là tình trạng tích đọng dịch quả mức bình thường (14ml) trong khoang màng phổi. Các chất dịch đó có thể là dịch, khí hoặc máu. Từ đó chúng gây nên những biến đổi lâm sàng trên cơ thể người bệnh. Thuockedon24h.vn sẽ giúp bạn tổng hợp và giải quyết các thắc mắc về bệnh này.

BỆNH VIÊM PHẾ QUẢN CẤP CÓ ĐÁNG LO NGẠI KHÔNG?

Viêm phế quản cấp là tình trạng viêm của cây khí phế quản, thường theo sau các nhiễm trùng đường hô hấp trên, xảy ra ở những bệnh nhân không có các bệnh phổi mãn tính. Nguyên nhân hầu hết là do nhiễm virus. Mầm bệnh ít khi được xác định. Triệu chứng phổ biến nhất là ho, có hoặc không sốt, và có thể là ho có đờm. Trong bài viết này Thuockedon24h.vn sẽ cung cấp cho bạn những thông tin giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

0387326326